Veel pelletkachelbezitters merken het vooral tijdens koude dagen: water in de kachelpijp, druppels bij verbindingen of zelfs lekkage uit het rookkanaal. Dit verschijnsel komt vaak voor en heeft een duidelijke technische oorzaak. Kou en condensvorming zijn sterk met elkaar verbonden, zeker bij pelletkachels.
Lage temperatuur van de rookgassen
Een pelletkachel verbrandt houtpellets. Bij deze verbranding komen rookgassen vrij met een relatief lage temperatuur in vergelijking met een traditionele houtkachel. Deze rookgassen bevatten altijd waterdamp. Zodra deze warme rookgassen door een koude kachelpijp of een koud rookkanaal stromen, koelen ze snel af. Door die afkoeling slaat de waterdamp neer aan de binnenzijde van de pijp. Dit noemen we condensvorming.
Sterker effect in de winter
In de winter is dit effect sterker. De buitentemperatuur is laag, het temperatuurverschil tussen rookgas en buitenlucht is groot en het rookkanaal is vaak volledig afgekoeld voordat de kachel wordt gestart. Zeker wanneer de pelletkachel maar korte tijd brandt, warmt het kanaal niet voldoende door en blijft condens ontstaan.
Schade bij teveel condens vorming
Condens in een pelletkachel is geen schoon water. Het bestaat uit waterdamp vermengd met fijne asdeeltjes en verbrandingsresten. Hierdoor is het vaak licht zuur. Dit kan op termijn schade veroorzaken aan metalen onderdelen, pakkingen en verbindingen. Roestvorming, lekkende pijpen en een verminderde trek zijn veelvoorkomende gevolgen. Ook storingen en rookterugslag kunnen hierdoor ontstaan.
Waarom gebruikt men dubbelwandige rookkanalen bij pelletkachels?
De reden dat dubbelwandige kachelbuizen worden toegepast, heeft alles te maken met het beperken van deze condensvorming. Een dubbelwandige buis bestaat uit een binnenpijp voor de rookgassen en een buitenmantel, met daartussen isolatiemateriaal. Door deze isolatie blijven de rookgassen langer warm. Hierdoor koelen ze minder snel af en blijft de waterdamp langer in gasvorm. Dit verkleint de kans dat condens al in de kachelpijp ontstaat.
Koude ruimtes en veiligheid
Vooral bij trajecten die door koude ruimtes lopen, zoals een schuur, zolder of buitengevel, is een dubbelwandige buis belangrijk. Enkelwandige pijpen koelen in zulke situaties te snel af en zorgen vrijwel altijd voor condensproblemen. Enkelwandig is alleen geschikt in warme ruimtes en over korte afstanden, bijvoorbeeld direct boven de kachel als aanloop naar een goed geïsoleerd rookkanaal.
Lengte van een kanaal vaak een probleem
Een veelgemaakte oorzaak van aanhoudende condensproblemen is het ontbreken van een volwaardig rookkanaal. Een volwaardig rookkanaal is meer dan alleen een pijp naar buiten. Het is volledig geïsoleerd, condensbestendig en geschikt voor de lage rookgastemperaturen van een pelletkachel. Daarnaast heeft het voldoende lengte om natuurlijke trek te ondersteunen.
Een goed rookkanaal zorgt voor probleemloos en condensloos stoken van je pelletkachel
Een goed rookkanaal zorgt ervoor dat rookgassen gecontroleerd worden afgevoerd, de verbranding stabiel blijft en condens zo veel mogelijk wordt beperkt. Zonder zo’n kanaal kan condens zich ophopen, teruglopen richting de kachel en uiteindelijk leiden tot storingen, schade en extra onderhoud.
Soms lijkt een installatie jarenlang probleemloos te werken, terwijl er toch langzaam schade ontstaat door condens. Pas bij strenge kou, langere stookperiodes of ouderdom van de materialen worden de gevolgen zichtbaar. Op dat moment is de aantasting vaak al begonnen.
Oorzaak van condens is vaak je kanaal zelf
Condens in de kachelpijp is daarom zelden een probleem van de pelletkachel zelf. In de meeste gevallen ligt de oorzaak bij de opbouw van het rookgastraject. Door te kiezen voor dubbelwandige kachelbuizen en een volwaardig, goed geïsoleerd rookkanaal worden condensproblemen sterk verminderd en gaat zowel de kachel als het kanaal aanzienlijk langer mee.